Waar zal ik aankloppen op 1 oktober om half negen? Geen idee, eerlijk gezegd. De Nationale Aanpak Funderingsproblematiek heeft nog geen kantoor, noch briefpapier of een koffieautomaat. Opnieuw kwartiermaken, de rode draad in m’n loopbaan. Ooit kocht ik op m’n allereerste echte werkdag - bij een adviesbureau in oprichting - m’n eigen bureau en schroefde het in elkaar. Daarna door naar de computershop voor een laptop. Pionieren is mijn bestemming blijkbaar: DigiD, e-overheid, KING, Omgevingswet en natuurlijk de RES.
Bij NP RES begon ik zes jaar geleden. Een kleine vijftig bestuurders luisterden in een koud zaaltje in Utrecht naar de – hartverwarmende – startspeech van Eric Wiebes, de toenmalige minister van EZK. Het vertrekpunt was het Klimaatakkoord en de notie dat top down en duurzame opwek van elektriciteit op land geen gelukkige combinatie zijn. Anderhalf jaar later lagen de concept RES’en op tafel, met een bod dat het gezamenlijk doel van 35 TWh ruim te boven ging.
Nooit ontbrak het aan avontuur in de volgende jaren. Het netwerk groeide snel, ook in coronatijd. Poetin viel binnen in Oekraïne, de gasprijs ging door het dak. Bij de gemeenteraadsverkiezingen waren windmolens in veel plaatsen een enorm strijdpunt. Later ook landelijk. We kregen netcongestie en de les dat energie en ruimtelijke ontwikkelingen niet meer los van elkaar te plannen zijn. De stappen vooruit gaan gepaard met gedoe, maar de regio’s zijn robuust en veerkrachtig gebleken. Ze verbreedden de focus naar het decentrale energiesysteem. Het netwerk groeide uit tot een netwerk van netwerken met mensen uit allerlei disciplines en organisaties.
De regio West-Brabant maakte bijvoorbeeld richtlijnen voor batterijopslag: volgende week is er een webinar met 300 deelnemers, die dit beleidskader ook willen gebruiken. We waren mede-initiatiefnemer van het voorlopersnetwerk Transform, dat steeds meer zelfstandig voortleeft. Er zijn netwerken van communicatiemensen, en van dataspecialisten. De RES is een lappendeken van samenwerkingsverbanden, om met m’n oude docent Veranderkunde, Hans Vermaak, te spreken. Een wirwar van draadjes die de praktijk in regio’s en in verschillenden werelden, met elkaar verbinden. In de groep van RES-coördinatoren is er een levendige uitwisseling van ideeën. En van lotgenotencontact; het is echt fijn om elkaar vast te houden op een hobbelige rit door onontgonnen terrein.
Vorig jaar met kerst, gedompeld in huiselijkheid en inkeer, wist ik dat de tijd was gekomen om de RES los te laten. Het raderwerk van NP RES en de regio’s gaat snorretje; het beweegt mee met al wat er regionaal in de energietransitie te doen is. De RES manier van werken, samenwerken vanuit gelijkwaardigheid en gedeeld eigenaarschap, wordt door velen gedragen. Kortom, in 2025 is het tijd voor iets nieuws. Een nieuw vraagstuk – funderingsproblematiek – vraagt een nationale aanpak waarbij gedeeld eigenaarschap en samen verantwoordelijkheid nemen voor inwoners nodig is. Om te voorkomen dat mensen in de toekomst met enorme problemen zitten. Net als de energietransitie is het een vraagstuk van iedereen en niemand. En willen partijen - departementen (IenW, VRO, LVVN), gemeenten, provincies, banken, verzekeraars, VVE’s en de bouwsector - een gezamenlijke aanpak ontwikkelen. Zo laat de Kamerbrief die onlangs verschenen is zien. Tegen de achtergrond van een wirwar aan belangen en beroepswerelden samen werken, op een gelijkwaardige, menselijke manier. Altijd in gesprek blijven. Ik neem de lessen van DigiD, de Omgevingswet en de regionale energiestrategie met me mee. En het wordt weer anders, omdat het vraagstuk anders is.
Een mooie nieuwe klus, waar ik veel zin in heb. Tegelijk is het gouden team van NP RES en de regio’s gedag zeggen niet te doen. Ik wil ze als mens allemaal blijven vasthouden. Niet gedag zeggen. We zien elkaar snel, ergens op de zachte, warme lappendeken.