De energietransitie draait niet alleen om techniek en geld, maar vooral om mensen. In ‘Gedrag als vliegwiel voor verandering’ pleit klimaatpsycholoog Dennis Straat voor meer aandacht voor gedrag als sleutel tot echte verandering. Of het nu gaat om keuzes thuis, in vergaderzalen of inde politiek, ons gedrag bepaalt of duurzame plannen ook werkelijkheid worden.
Straat gebruikt het zogeheten COM-B-model, dat laat zien hoe gedrag ontstaat en verandert. Daarin spelen drie factoren een centrale rol: capaciteit (kun je het?), gelegenheid (kan het in jouw omgeving?) en motivatie (wil je het?). Pas als deze drie samenkomen, ontstaat ruimte voor blijvende verandering.
Gedrag verandert niet vanzelf. Straat benadrukt het belang van psychologische veiligheid, duidelijke normen en consistente keuzes in beleid en praktijk. Als mensen zich gesteund en uitgenodigd voelen, groeit het draagvlak. Zo maken we van klimaatmaatregelen geen losse projecten, maar vanzelfsprekende gewoontes in ons dagelijks leven.
De oproep is helder: zet gedrag centraal. Niet als sluitpost, maar als startpunt. Combineer leefstijlverandering met systeemaanpassingen en leiderschap. Want pas wanneer mensen het gevoel hebben dat ze ertoe doen, en dat hun gedrag verschil maakt, komt de energietransitie écht op gang.
Lees het essay
Over de serie essays ‘Nieuwe paden zoeken in transitietijd’
De komende periode verschijnen essays over thema’s in en rond de energietransitie, waaronder: AI en de energietransitie, Economische en financiële systemen die de energietransitie sturen, Brede welvaart en Klimaatrechtvaardigheid.
De nieuwe essays verschijnen begin volgend jaar in een tweede bundel ‘Nieuwe paden zoeken in transitietijd: reflecties en inspiratie voor het werk in de energietransitie’.
NP RES publiceert de essays zodra ze beschikbaar zijn ook online op www.transitietijd.nl.